بازاریابی کود شیمیایی

کود

کودهای شیمیایی تامین کننده عناصر غذایی مورد نیاز برای رشد گیاه بوده، و در صورت رعایت نکات فنی در مصرف آن ها، از تخلیه عناصر غذایی خاک جلوگیری می شود.

کشاورزی پایدار از راه حفظ و تعادل عناصر غذایی و افزایش مواد آلی در خاک تحقق یافته و مانع بروز مشکلات در این خصوص خواهد شد. یکی از راه های مدیریت بقایای گیاهی و مواد آلی خاک، نسبت کربن به نیتروژن است.

به طور متوسط مقدار این نسبت در خاک های کشاورزی در حدود 10-12 می باشد. حال چنانچه به این خاک کود نیتروژنی اضافه شود این نسبت کاهش یافته و در اثر فعال شدن باکتری ها و سایر موجودات ذره بینی، مواد آلی تجزیه شده و عمدتا بصورت گاز دی اکسید کربن متصاعد خواهد شد. در شرایط کمبود مواد آلی موجود در خاک ، این پدیده خطرناک ترین عامل کاهش دهنده حاصلخیزی و ایجاد اختلال در کشاورزی پایدار (کیفیت و عملکرد محصولات) است.

کود های مورد استفاده در بخش کشاورزی به دو دسته کودهای آلی و کودهای شیمیایی تقسیم می شوند.

کود های شیمیایی جهت جبران کمبود دو گروه عناصر پرنیاز (ماکرو) و کم نیاز (میکرو ) به کار می روند.

کودهای شیمیایی نیتروژنی

نیتروژن در تمام فعالیتهای سلولهای زنده موثر است. اهمیت آن به اندازه ای است که این عنصر به عنوان گلوگاه رشد گیاه محسوب می شود. مصرف بیش از حد نیاز یا کمبود نیتروژن اثرات مشخصی بر رشد گیاه دارد. کمبود این عنصر می تواند عملکرد را شدیدا کاهش داده و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار داده. از ظرف دیگر مقدار زیاد این عنصر نیز ممکن است اثرات خطرناکی داشته باشد. مقدار زیاد نیتروژن سب تحریک رشد رویشی گیاه شده که ممکن است باعث تاخیر در رسیدن و در اغلب موارد باعث کاهش پر شدن میوه ( به خاطر ریزش جوانه های گل ) می شود.

مصرف بیش از حد کودهای نیتروژنی باعث می شود که بافت های گیاهی به حمله موجودات بیماری زا بسیار حساس شده و برخی از سبزیجات و میوه ها در طول حمل و نقل یا در انبار از بین بروند.

کودهای عمده نیتروژنی شامل اوره، اوره با پوشش گوگردی، نیترات آمونیوم و سولفات آمونیوم می باشند.در بررسی وضعیت حاصلخیزی یک خاک ( مقدار کربن آلی خاک معیار خوبی ( با استفاده از نسبت کربن به نیتروژن خاک ) برای برآورد مقدار نیتروژن موجود در خاک است .)

نتایج حاصل از اندازه گیری کربن آلی در خاک برخی از مناطق شمالی استان خوزستان نشان داد که پراکنش آن در این مناطق توزیع یکنواختی دارد و مقدار آن کمتر از یک درصد است. درصد کربن آلی در مناطق مورد مطالعه در شکل 1 نشان داده شده است.

 

 

نمودار میزان کود

 

 

بر این اساس بیشترین مقدار کربن آلی در خاک های مزارع شوشتر به میزان 0/89 و کمترین آن در منطقه اندیمشک به میزان 0/42 درصد به دست آمد. علت را می توان علاوه بر وجور درجه حرارت بالا و اکسیداسیون سریع این مواد، سوزاندن ماه و کلش بقایای محصولات کشاورزی و عدم استفاده از کودهای سبز و کود های آلی موجود نیز نسبت داد. در چنین شرایطی برای رسیدن به عملکرد حدود چهار تن در هکتار گندم ، حدود 350-400 کیلوگرم در هکتار کود اوره توصیه می شود.

کودهای شیمیایی فسفری

فسفر یکی از عناصر اصلی و مهم در تغذیه گیاه است . این عنصر نقش قابل توجهی در ساختمان سلولی و زودرس کردن محصولات دارد. ( وجود آهک زیاد در خاک باعث کاهش اثربخشی و فراهمی فسفر در خاک می شود.)

این موضوع سبب شده که در خاک های استان خوزستان علی رغم بالابودن مقدار فسفر کل ، مقدار فسفر قابل استفاده کمتر از حد مطلوب باشد. نتایج حاصل از مطالعه ای که در برخی خاکهای شمال استان خوزستان انجام شد، نشان داد که میانگین غلظت فسفر در مزارع مورد مطالعه در حدود 8/1 میلی گرم در کیلوگرم خاک است . بر این اسا، غلظت فسفر در 77/9 درصد از مزارع، کمتر از حد بحرانی 11 میلی گرم در کیلوگرم خاک بدست آمد .

میانگین غلظت فسفر در خاک مناطق مورد مطالعه در شکل 2 نشان داده شده است.

 

 

 

بیشترین غلظت فسفر در مناطق دزفول با میانگین 10/7 میلی گرم در کیلوگرم و کمترین غلظت آن در منطقه مسجد سلیمان با میانگین 3/9 میلی گرم در کیلوگرم خاک به دست آمد. در چنین شرایطی برای رسیدن به عملکرد حدود چهار تن در هکتار برای گیاه گندم حدود 20 کیلوگرم کود سوپرفسفات تریپل در هکتار در منطقه دزفول و حدود 135 کیلوگرم کود سوپر فسفات تریپل در هکتار برای منطقه مسجدسلیمان توصیه می شود.

کودهای شیمیایی پتاسیمی

پتاسیم یکی از عناصری است که گیاه به میزان زیاد 0 در برخی مواقع در حد نیتروژ ) از خاک جذب می کند.

پتاسیم در مقاوم شدن گیاه در مقابل امراض و افزایش کیفیت محصول نقش زیادی دارد.

بر اساس مطالعات انجام شده در برخب از خاک های شمال استان خوزستان، میانگین غلظت پتاسیم در مزارع تحت کشت گندم 169/8 میلی گرم در کیلوگرم خاک تعیین شد. بر این اساس ( غلظت این عنصر در 58 درصد مزارع ، کمتر از حد بحرانی 175 میلی گرم در کیلوگرم خاک بدست آمد.) میانگین غلظت پتاسیم در خاک مناطق مورد مطالعه در شکل 3 نشان داده شده است.

 

 

 

 

بیشترین غلظت پتاسیم در مناطق لالی و شوش با میانگین بیش از 200 میلی گرم در کیلوگرم خاک و کمترین غلظت آن در منطقه مسجدسلیمان با میانگین 69/6 میلی گرم در کیلوگرم خاک بدست آمد. در چنین شرایطی برای رسیدن به عملکرد حدود 4 تن در هکتار گندم حدود 130 کیلوگرم کود سولفات پتاسیم در هکتار در منطقه لالی و شوش و حدود 325 کیلوگرم کود سولفات پتاسیم در هکتار برای منطقه مسجد سلیمان توصیه می شود.

چه باید کرد :

1- مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی به معنای افزایش بیشتر تولید نخواهد بود .

2- توصیه می شود مصرف کود های شیمیایی بر اساس برنامه آزمون خاک نتایج تجزیه خاک صورت گیرد .

3- از پخش سطحی کودهای فسفری و پتاسیمی جلوگیری شده ( به دلیل تثبیت در خاک ) و به صورت نواری در هنگام کاشت و با فاصله 5 سانتی متر بذر جایگذاری شود.

4- به مقدار مصرف کود نیتروژنی در مراحل تقسیط توجه بیشتری شده و از ابیاری سنگین هنگام مصرف کود نیتروژنی پرهیز شود.

5- هنگام مصرف کودشیمیایی به درصد مواد تشکیل دهنده و درجه اعتبار شرکت تولیدکننده کود توجه شود.

6- با توجه به نقش مواد الی ( مکمل کود های شیمیایی ) در بهبود و کیفیت خاک ، توجه ویژه به حفظ و نگهداری بقایا ( عدم سوزاندن ) در خاک توجه ویژه ای شود.

 

 

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *