گل محمدی

گل محمدی

گل محمدی

گل محمدی که یکی از گونه های گل سرخ )رُز( می باشد، درختچه ای است پرپشت، دارای خارهای ریز، زیاد و فشرده، پهن، قلابی شکل و یکنواخت؛ گل های آن صورتی تا سرخ رنگ، پرپر و معطر می باشد. گل آذین آن از نوع دیهیم با 12 – 6 گل است.
برگ ها مرکب، متناوب و دارای 7- 5 برگچه می باشند. دمبرگ ها با کرک های قهوه ای متمایل به قرمز پوشانده شده اند. رویه برگ ها سبز تیره و سطح زیرین آن ها سبز روشن می باشد.
ساقه گل محمدی، خاردار با خارهای قلاب مانندیست که اغلب مخلوط با کرک های غده ای است و میوه آن گلابی شکل می باشد.

گل محمدی

خواص دارویی گل محمدی

این گیاه از قدیم در طب سنتی برای درمان دردهای روماتیسمی، ناراحتی های خونی و گلودرد استفاده می شده وهمچنین برای درمان عارضه های یائسگی، بیماری ها و نارسائی های دستگاه تنفسی، زخم دهان، بی خوابی و افسردگی نیز بسیار مفید می باشد. گلبرگ های آن اثر ملین ملایم دارند و از این رو برای رفع یبوست کودکان، اشخاص مسن و بیماران در دوره نقاهت مصرف می شود. از دیگرخواص دارویی گلبرگ ها، ضداضطراب،ضد اسپاسم، داروی مسکن، تقویت کلیه، تقویت خون، تنظیم قاعدگی و ضد التهاب است. از گلبرگ ها در تهیه سرکه داروئی به نام سرکه رز نیز استفاده می شود. گلبرگ های خشك آن دارای اثرات بالایی از خواص ضدباكتریایی بوده و طبق منابع جدید دارای اثرات ضدعفونی كننده قوی بر علیه 15 گونه باكتری می باشد و می توان به صورت نوشابه های گرم غنی از مواد آنتی اكسیدانت بصورت جداگانه و یا مخلوط با سایر مواد استفاده شود. همچنین میوه آن حاوی 5/ 0 تا 7/ 1 درصد اسید اسکوربیک می باشد.

نیازهای اساسی گل محمدی

آب:

نیاز آبی گل محمدی حدودا 4000 الی 6000 متر مكعب در سال در هر هكتار بسته به نوع بافت خاک و شرایط تبخیر و تعرق منطقه متفاوت می باشد. هرچند درختچه های گل محمدی به شرایط کم آبی بسیار مقاوم هستند، شرایط نشان می دهد که آبیاری گلستان ها در زمان غنچه دهی و گل دهی در افزایش عملکرد و درصد اسانس آن بسیار مهم است. آبیاری عموماً به صورت سطحی و غرقابی انجام می شود؛ ولی آزمایش ها نشان داده، آبیاری قطره ای ضمن 62 درصد صرفه جویی نسبت به روش سطحی، باعث افزایش عملکرد 65 درصدی گل می شود.

خاک:

از نظر نوع خاک، کاشت این گیاه در زمین های نیمه سنگین و دارای بافت متوسط و حتی در کوهپایه های دارای سنگریزه زیاد و سنگلاخی موفق بوده است، ولی بهترین بافت خاک، خاک لومی حاصلخیز و عمیق می باشد. در مناطق کوهپایه ای که در آن ها امکان کشت بسیاری از گیاهان زراعی محدود است، این گیاه می تواند به عنوان یک گیاه راهبردی و اقتصادی مورد
توجه قرار گیرد.

دما:

اختلاف درجه حرارت 4 – 3 درجه سانتی گراد بین شب و روز برای تشکیل جوانه ی گل بسیار مهم بوده و برای گل انگیزی خواب زمستانه ضروری است.درجه حرارت در حدود 20 – 15 درجه سانتی گراد برای غنچه دهی لازم است. درجه حرارت زیاد و بادهای گرم و خشک، باعث رسیدن و باز شدن پیش از موعد گل ها و کاهش دوره گل دهی و کم شدن ترکیبات اسانس می شود.

نور:

سایه اثر خوبی بر گل دهی ندارد. اما در مناطقی که نور مستقیم خورشید شدید است، وجود سایه ضروری است. در مناطقی که گیاهان زیر آفتاب مستقیم قرار دارند، عملکرد اسانس گل نسبت به گیاهانی که تحت شرایط سایه رشد می کنند، کاهش می یابد. با این حال، تجربه نشان داده که این گیاه در مناطق دشت که شدت نور خورشید بالا می باشد، مقاومت خوبی از خود نشان داده است.

ارتفاع:

گلستان های موجود در ارتفاعات و شیب های شمالی در مجموع از نظر کمی و کیفی محصول بهتری تولید می کنند. گل محمدی را می توان در طیف وسیعی از نظر موقعیت ارتفاع کشت و تولید نمود. این درختچه از ارتفاع 850 تا 2300 متر از سطح دریا رشد خوبی داشته و به طور کلی هرچه ارتفاع بیشتر باشد، کیفیت گل و اسانس بالاتر خواهد بود.

فاصله مناسب کشت بین ردیف ها و بوته ها

کاشت گل محمدی

پس از آماده شدن زمین اقدام به کاشت نهال ها می کنند. در این زمینه توجه به موارد ذیل توصیه می شود:
– كشت می تواند در اواسط پاییز )بعد از خزان درختان( و یا در اواخر زمستان و قبل از بیدار شدن درختان صورت پذیرد. سربرداری پاجوش های كاشته شده از سطح خاك جهت ایجاد تعادل قسمت های هوایی و زمینی و ریشه دهی بهتر انجام شود.
– نقشه كاشت با توجه به میزان بارندگی، شیب زمین و وضعیت توپو گرافی تهیه شود.
– فاصله بین ردیف ها در كشت آبی معمولاً 2 تا 3 متر و فاصله نهال ها را 1 تا 2 متر در نظر می گیرند، ولی در كشت دیم فواصل با توجه به میزان بارندگی و شیب زمین انتخاب می گردد. حداقل حدود 2 × 3 و حداكثر 5 × 5 در نظر گرفته شود.
– عمق كاشت و ابعاد گودال ها با توجه به درجه حاصلخیزی خاك به طور متوسط 1×1×1 متر در نظر گرفته شود.
– چاله های كشت حداقل 6 ماه قبل از كشت ایجاد و توسط كودهای حیوانی آماده سازی شوند.
– در مناطق بكر و سراشیب ها، حداقل خاك ورزی در منطقه انجام شود.
– كشت محصول در خطوط عمود بر شیب ها و در خطوط همتراز صورت گیرد.

فرآورده های گل محمدی

مهمترین فرآورده های گل محمدی که از این گیاه بدست می آید، شامل: گلاب، اسانس،گلبرگ و غنچه خشک می باشد.
گلاب از گذشته تاکنون به دلیل خواص غذایی و دارویی آن در مراسم مذهبی، تهیه انواع شیرینی، شستشوی اماکن مقدس و به علت اثرات آرام بخش و معطر بودنش، در مراسم عزاداری (در فرهنگ ایرانیان) جایگاه ویژه ای داشته است.

گلاب گیری

ایران از قدیم یترین کشورهای تولیدکننده گلاب در جهان به شمار می رود، به طوریك‌ه سابقه آن به بیش از 2500 سال قبل برم یگردد. گلاب گیری به دو روش سنتی و صنعتی انجام می شود.

گلاب گیری سنتی

دستگاه گلاب گیری سنتی شامل: قطعات دیگ، کلاهک دیگ، نیچه، نیچه پارچ و دستگاه حرارتی است. ظرفیت آن حداکثر 30 کیلوگرم گل با مخلوط 45 لیتر آب می باشد. هر دستگاه در شبانه روز می تواند 4 تا 5 نوبت گلاب گیری کند که در مجموع مقدار مصرف گل 120 تا
150 گیلوگرم در شبانه روز خواهد بود. مدت زمان گلاب گیری در روش سنتی معمولاً 5 تا 7 ساعت می باشد و از یک کیلوگرم گل محمدی حدود 2 کیلوگرم گلاب بدست می آید.

 

 

گلاب گیری صنعتی

با توجه به توسعه روزافزون سطح زیرکشت و مصرف فرآورده های گل محمدی، دستگاههای سنتی به تنهایی جواب گویی لازم را نداشته و نیاز به وجود دستگاههای صنعتی با ظرفیت بیشتر در کنار دستگاههای سنتی مشهود می باشد. قسمت های مختلف دستگاههای صنعتی علاوه بر دستگاههای گلاب گیری سنتی، شامل دستگاه سختی گیر، ترموستات، پرکن، پاستوریزاتور، دستگاه بسته بندی و آزمایشگاه کنترل کیفی مواد است.

 

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *